Książulo wypuścił pizzę i zaczęło się polskie piekiełko. Naprawdę aż tak boli nas cudzy sukces?

Pizza Książula wywołała falę hejtu. Dlaczego tak wielu krytykuje jego biznes, skoro inni influencerzy od lat sprzedają własne produkty?

Książulo przez lata jeździł po Polsce, testował jedzenie, oceniał restauracje, pokazywał, gdzie warto zjeść, a gdzie lepiej omijać lokal szerokim łukiem. Zdobył ogromną popularność, miliony widzów i stworzył rozpoznawalną markę. Teraz postanowił zrobić kolejny krok i wprowadzić na rynek własną pizzę. I właśnie w tym momencie dla części polskiego internetu wydarzyła się rzecz wręcz niewybaczalna. Człowiek, który przez lata budował swoją pozycję, postanowił wykorzystać ją biznesowo. No i zaczęło się. Sprzedał się, skończył się, oszukał widzów, stracił wiarygodność. Czytam te komentarze i zastanawiam się, czy naprawdę nie mamy już większych problemów niż to, że jakiś chłopak postanowił sprzedawać własną pizzę.

Najbardziej zastanawia mnie jednak nie sama krytyka produktu, bo ta jest czymś zupełnie normalnym, ale skala emocji, jakie wywołała cała sytuacja. Mam wrażenie, że niektórym bardziej przeszkadza sam fakt, że Książulo może na tej pizzy zarobić kolejne duże pieniądze, niż to, czy produkt faktycznie jest dobry. I to jest dla mnie najbardziej niezrozumiałe. Bo przecież dokładnie tak wygląda prowadzenie biznesu. Najpierw budujesz rozpoznawalność, zdobywasz klientów, zyskujesz ich zaufanie, a później próbujesz rozwijać działalność i szukać kolejnych źródeł przychodu. Co w tym złego? Dlaczego człowiek, który odniósł sukces na YouTubie, miałby ograniczać się wyłącznie do nagrywania kolejnych filmów?

I tutaj dochodzimy do czegoś, co moim zdaniem pokazuje całą absurdalność tej afery. Przecież od lat obserwujemy influencerów, którzy wypuszczają własne produkty. Napoje, batony, suplementy, kosmetyki, ubrania, catering, kursy, e-booki i całą masę innych rzeczy. Często są to produkty, które moim zdaniem nie są warte nawet połowy swojej ceny, a ich największą zaletą jest nazwisko albo logo znanej osoby na opakowaniu. I jakoś świat się od tego nie zawalił. Oczywiście zdarzają się afery i krytyka, ale mam wrażenie, że w przypadku Książula część ludzi potraktowała samo wejście w biznes niemal jak zdradę własnej społeczności.

Nie rozumiem tego podejścia. Czy influencer ma obowiązek przez całe życie robić dokładnie to samo, od czego zaczynał? Czy skoro Książulo zdobył popularność dzięki ocenianiu jedzenia, to teraz do końca życia ma wyłącznie jeździć po kebabach, burgerowniach i restauracjach? Nie może stworzyć własnego produktu, otworzyć firmy czy wykorzystać możliwości, jakie daje mu rozpoznawalność? A może problem polega na tym, że niektórym trudno zaakceptować, iż człowiek, którego jeszcze kilka lat temu oglądali jako zwykłego chłopaka z kamerą, dzisiaj może pozwolić sobie na luksusowe samochody i kolejne inwestycje?

Bo mam wrażenie, że w Polsce działa pewien bardzo dziwny mechanizm. Dopóki ktoś jest zwyczajnym, swojskim chłopakiem, który zaczyna od zera, wszyscy mu kibicują. Jest fajny, autentyczny, normalny, taki jak my. Ale kiedy ten sam człowiek zaczyna odnosić naprawdę duży sukces, zarabiać konkretne pieniądze i korzystać z tego, na co zapracował, nagle pojawia się problem. Zaczyna się rozliczanie, zaglądanie do portfela i szukanie powodów, żeby go skrytykować. Podobne emocje widzieliśmy przy Buddzie, kiedy pokazywał swoje luksusowe samochody. Teraz obserwuję je przy Książulu. Oczywiście nie twierdzę, że każdy krytykujący kieruje się zazdrością, bo byłoby to niesprawiedliwe uproszczenie. Ale trudno mi oprzeć się wrażeniu, że w części komentarzy nie chodzi już o samą pizzę.

Kolejnym wielkim problemem okazała się cena. Muala Pizza kosztuje 24,99 zł i rzeczywiście można dyskutować, czy mrożona pizza powinna tyle kosztować. Sam uważam, że w tej cenie produkt musi oferować coś naprawdę dobrego, żeby przekonać klienta do ponownego zakupu. Ale przecież nikt nikogo nie zmusza do wydawania tych pieniędzy. Jeżeli uważam, że produkt jest za drogi, po prostu go nie kupuję. Jeśli kupię i okaże się niesmaczny, drugi raz nie wydam na niego pieniędzy. Tak działa rynek i nie widzę powodu, dla którego w przypadku Książula miałoby być inaczej.

Niektórzy zachowują się jednak tak, jakby zostali osobiście skrzywdzeni tym, że ktoś zaproponował im produkt za 25 zł. Naprawdę nie rozumiem tego oburzenia. Przecież każdego dnia w sklepach mijamy setki produktów, których ceny uważamy za absurdalne. Nie organizujemy z tego powodu publicznego linczu ich producentów. Nie piszemy, że właściciel firmy się skończył albo zdradził swoich klientów. Po prostu wybieramy coś innego. A tutaj nagle okazuje się, że pizza znanego youtubera jest sprawą niemal narodową.

Co ciekawe, część krytycznych komentarzy zaczęła pojawiać się jeszcze przed oficjalną premierą produktu. Czyli niektórzy już wiedzieli, że pizza jest beznadziejna, zanim mieli okazję jej spróbować. I to pokazuje, jak łatwo dzisiaj wydajemy wyroki na podstawie samego nazwiska, ceny czy internetowej atmosfery. Oczywiście skład można ocenić bez próbowania produktu, podobnie jak można porównać jego cenę z konkurencją. Ale ocena smaku czegoś, czego jeszcze się nie jadło, to już zupełnie inna historia.

Żeby było jasne, nie zamierzam robić z Książula świętego ani twierdzić, że skoro odniósł sukces, to wszystko, czego się dotknie, automatycznie będzie dobre. Wręcz przeciwnie. Uważam, że jako człowiek, który zbudował swoją popularność na ocenianiu gastronomii, powinien być przygotowany na wyjątkowo wymagających klientów. Przez lata oceniał jedzenie innych, często bez taryfy ulgowej, więc teraz sam musi zaakceptować, że jego produkt zostanie poddany równie surowej ocenie. I nie widzę w tym nic złego.

Mało tego, rozumiem również zastrzeżenia dotyczące wykorzystania marki Muala, którą widzowie kojarzyli z wyjątkowo dobrym jedzeniem. Można zastanawiać się, czy mrożona pizza sprzedawana w sklepie powinna być oznaczona właśnie w ten sposób. Można także pytać, czy własny produkt spożywczy nie wpłynie na postrzeganie niezależności jego przyszłych recenzji. To są konkretne pytania, na które twórca powinien umieć odpowiedzieć. Tylko że jest ogromna różnica między zadawaniem takich pytań a pisaniem, że człowiek się sprzedał, skończył i powinien zniknąć z internetu.

Podobnie wygląda sprawa składu produktu. Katarzyna Bosacka zwróciła uwagę między innymi na ilość tłuszczu, soli i stopień przetworzenia pizzy. I bardzo dobrze, że takie informacje są analizowane, bo konsumenci powinni wiedzieć, co kupują. Tylko zastanawia mnie jedno. Czy ktoś naprawdę spodziewał się, że mrożona pizza z dużą ilością sera, pepperoni i grubym ciastem będzie produktem dietetycznym? Przecież Książulo nie zdobył popularności na promowaniu zdrowego odżywiania. Nie prowadzi kanału o sałatkach, liczeniu kalorii i przygotowywaniu lekkostrawnych posiłków. Od lat pokazuje głównie kebaby, burgery, pizze i inne jedzenie typu fast food. Krytyka składu jest więc uzasadniona, ale udawanie, że dopiero teraz odkryliśmy istnienie tłustego i wysokokalorycznego jedzenia, wydaje mi się trochę zabawne.

W całej tej historii najbardziej niepokoi mnie jednak coś zupełnie innego niż cena, skład czy smak pizzy. Chodzi o podejście ludzi do tych, którym udało się osiągnąć coś więcej. Mam coraz silniejsze wrażenie, że potrafimy kibicować komuś, kto dopiero zaczyna, ale kiedy zaczyna odnosić duże sukcesy finansowe, pojawia się potrzeba sprowadzenia go na ziemię. Najlepiej publicznie, przy aplauzie innych komentujących. I wtedy już nieważne, czy krytyka jest uzasadniona, czy nie. Ważne, żeby dowalić.

Zastanawiam się czasami, skąd bierze się w nas ta potrzeba. Dlaczego tak trudno po prostu przyznać, że ktoś miał pomysł na siebie, ciężko pracował, zdobył popularność i teraz próbuje na tym zarobić? Przecież Książulo nie dostał milionowej widowni w prezencie. Musiał ją zbudować, tworzyć materiały, inwestować czas, pieniądze i rozwijać swój kanał. Oczywiście popularność nie oznacza automatycznie, że każdy jego pomysł będzie dobry. Ale daje mu prawo do podejmowania własnych decyzji biznesowych, nawet jeśli nie wszystkim się one podobają.

Nie muszę być jego fanem, nie muszę kupować jego pizzy i nie muszę nawet uważać, że jest ona warta swojej ceny, żeby uszanować fakt, że człowiek postanowił spróbować czegoś nowego. Bo ostatecznie to on ponosi ryzyko biznesowe i to jego reputacja jest na szali. Jeżeli produkt okaże się słaby, klienci bardzo szybko go zweryfikują. Jeżeli będzie dobry i znajdzie swoich odbiorców, biznes będzie się rozwijał. I naprawdę nie potrzebujemy do tego internetowego trybunału, który już na starcie ogłasza, że ktoś się skończył.

A może problem polega właśnie na tym, że część odbiorców chciałaby, żeby ich ulubiony twórca na zawsze pozostał tym samym chłopakiem z kamerą? Żeby dostarczał rozrywki, nagrywał kolejne filmy, ale broń Boże nie zaczął zarabiać zbyt dużych pieniędzy i budować czegoś więcej? Bo wtedy przestaje być taki jak my. Zaczyna mieć możliwości, których wielu komentujących nie ma, i nagle staje się wygodnym celem.

Nie wiem, czy Muala Pizza odniesie sukces. Nie wiem też, czy za kilka miesięcy nadal będzie dostępna w sklepach, czy okaże się jedynie krótkotrwałym przedsięwzięciem wykorzystującym popularność twórcy. To zweryfikuje rynek. Książulo może popełnić błąd przy wyborze produktu, ustaleniu ceny czy sposobie jego promocji. Może również stracić część zaufania widzów, jeżeli uznają, że jego działania są sprzeczne z tym, co wcześniej mówił. I takie konsekwencje powinien brać pod uwagę.

Nie rozumiem natomiast, dlaczego sam fakt wejścia w biznes miałby być traktowany jako coś nagannego. Przecież dokładnie do tego wielu ludzi dąży. Pracujemy, rozwijamy swoje umiejętności, budujemy rozpoznawalność i szukamy możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej. Kiedy robi to przedsiębiorca, mówimy o rozwoju firmy. Kiedy robi to influencer, część internetu zaczyna krzyczeć, że się sprzedał. Gdzie tu logika?

Moim zdaniem Książulo nie musi nikogo przepraszać za to, że chce zarabiać więcej. Musi natomiast liczyć się z tym, że klienci będą oceniać jego produkt i rozliczać go z obietnic. I to jest uczciwy układ. On proponuje pizzę, ludzie decydują, czy warto ją kupić. Bez dorabiania do tego historii o zdradzie ideałów i końcu kariery.

Na koniec mam jedną refleksję. Może zamiast nieustannie szukać powodów, żeby komuś dowalić, warto czasami spojrzeć na sprawę trochę inaczej? Ktoś miał pomysł, pracował nad nim, zainwestował pieniądze, wykorzystał swoją rozpoznawalność i wprowadził produkt do sprzedaży. Być może odniesie sukces, być może zaliczy spektakularną porażkę. Ale przynajmniej spróbował. A ja zdecydowanie bardziej szanuję ludzi, którzy próbują coś stworzyć, niż tych, którzy potrafią jedynie siedzieć przed ekranem i tłumaczyć wszystkim dookoła, dlaczego komuś innemu nie powinno się udać.

Bo mam wrażenie, że w Polsce cudzy sukces potrafi boleć bardziej niż własna porażka. I cała ta afera mówi chyba znacznie więcej o nas samych niż o pizzy Książula. Mi obie pizzy smakowały…

Paweł Deluga
Paweł Deluga

Paweł Deluga – twórca internetowy, redaktor i administrator stron WordPress. Od wielu lat zajmuje się prowadzeniem serwisów internetowych, bezpieczeństwem stron oraz analizą zagrożeń w sieci. Twórca OdkrywajmyPrawde.pl, gdzie opisuje oszustwa internetowe, problemy konsumentów, technologie i ważne sprawy społeczne. W swoich publikacjach stawia na praktyczne doświadczenie, weryfikację informacji i oddzielanie faktów od opinii.

Artykuły: 21

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *